Anno 1404 – Phương Đông huyền bí

Trung tuần tháng 6 này, phiên bản mới nhất mang tên Anno 1404 đã chính thức được phát hành lần đầu tiên dưới triều đại của Ubisoft. Với việc sở hữu series The Settlers cộng thêm lính mới Anno, rõ ràng tham vọng của Ubisoft không hề nhỏ, phải chăng nhà phát hành này muốn thống lĩnh thể loại chiến thuật xây dựng thành phố?
 

Hoàng đế lâm nguy

Giống như mọi game chiến thuật khác, phần chơi chiến dịch (Campaign) trong Anno 1404 là phần chơi cơ bản mà bất cứ ai mới bắt đầu chơi đều phải “vọc” qua nếu muốn hiểu rõ về trò chơi. Game mở đầu bằng việc người chơi sẽ được Đức vua cử đến một hòn đảo nhỏ ở phương Đông để xây dựng chính quyền. Thật không may Đức vua đã lâm trọng bệnh và lãnh chúa Richard Northbrough cũng là anh họ vua quyết định xây dựng Thánh đường để cầu phúc cho Đức vua, bạn trong vai trò của một bề tôi trung thành với Đức vua sẽ phải giúp đỡ Richard sớm hoàn thành Thánh đường. Nhưng công trình đang xây dựng dở dang thì Guy Forcas, theo lệnh của Hồng y giáo chủ Lucius yêu cầu dừng lại để tập trung xây dựng quân đội.
 

Nhắc đến đây hẳn nhiều người đã đoán ra diễn biến tiếp theo của trò chơi. Quả thật câu chuyện về cuộc đảo chính của Hồng y giáo chủ nhằm lật đổ Đức vua là mô-tuýp chẳng hề xa lạ với bất cứ ai. Tuy nhiên nhà phát triển đã biết cách lồng ghép vào trong đó những nhân vật, lối kiến trúc mang đậm phong cách phương Đông và cách làm này đã mang đến cho trò chơi nhiều sắc thái văn hóa thú vị phương Đông xen lẫn phương Tây.

Chế độ chơi đa dạng

Ngoài Related Designs luôn đảm nhận việc phát triển các phiên bản trước thì ở phiên bản này cũng có sự góp mặt của Blue Byte Software, nhà phát triển series The Settlers. Chính vì vậy Anno 1404 có những điểm mang hơi hướng The Settlers nhưng không vì thế mà mất đi chất vốn có của game.

Game có 3 phần chơi chính là Campaign, Continuous và Scenarios. Dù không có mục chơi mạng nhưng theo kinh nghiệm thực tế của nhiều game thủ cho thấy hầu hết các game chiến thuật xây dựng thành phố không phù hợp với chơi mạng vì mất quá nhiều thời gian để phát triển, tất nhiên Anno 1404 cũng không ngoại lệ. Mục chơi Campaign sẽ giúp người chơi có những khái niệm cơ bản về trò chơi như lãnh thổ, những hòn đảo, những loại tài nguyên, xây dựng, phát triển quân đội tàu bè, thông thương trên biển, các dạng quest… Các loại quest được coi là trọng tâm của mục chơi này vì phần lớn các công trình giai đoạn cuối không thể hoặc không kịp hoàn thành trong mỗi màn chơi.
 

Dù mục chơi này chỉ gồm 8 chương tương ứng với 8 màn chơi nhưng mỗi quest được đưa ra ở mỗi màn chơi đều rất thú vị. Sau mỗi màn chơi sẽ có bảng thông báo số lượng quest đã hoàn thành và chưa hoàn thành, vì vậy nếu chỉ chơi qua loa thì bạn sẽ bỏ lỡ khá nhiều quest hay. Các dạng quest trong Anno 1404 đương nhiên không thể đa dạng như những game nhập vai truyền thống vì tính tương tác với NPC của game chiến thuật là không bằng, tuy nhiên không vì thế mà các quest này thiếu sức sáng tạo. Các quest phụ được chắp nối lại tạo thành mối liên quan với quest chính, các quest chính lại được chia nhỏ thành nhiều giai đoạn. Chẳng hạn quest chính ở chương VI là cố thủ thành phố thì trong quest đó tất nhiên phải có xây dựng quân dội, xây dựng chòi canh... Trong số tất cả các màn chơi thì người viết ấn tượng nhất ở màn cuối với nhiều quest hấp dẫn và hay nhất. Ở màn này, người chơi sẽ phải xây dựng Thánh đường còn dang dở ở chương I và sẽ phải cầu viện nhiều người bạn thông qua việc hoàn thành các quest mà họ giao cho. Đặc biệt hơn nữa là người chơi sẽ phải ganh đua về mặt thời gian với Hồng y giáo chủ Lucius, kẻ cũng đang muốn xây dựng Thánh đường để biểu thị quyền lực tuyệt đối của mình. Lucius sẽ cản trở tiến trình xây dựng của người chơi ra sao,người chơi phải làm gì để đối phó với Lucius âm mưu và xảo quyệt, tất cả đều được bố trí và sắp đặt khéo léo ở chương này.
 

Phần chơi Continuous có thể coi là bài học nâng cao dành cho những ai muốn thử sức mình ở “đấu trường lớn”. Nhà phát triển đã chỉnh sẵn 3 chế độ chơi tương ứng với 3 mức độ dễ, trung bình và khó. Ở mức độ khó, game trở nên khó.…đến vô lý, các lãnh chúa láng giềng mở rộng lãnh thổ nhanh đến chóng mặt, phát triển với tốc độ kinh hoàng còn tàu bè của đám hải tặc thì luôn luôn rình rập ngoài biển để chực chờ “làm thịt” tàu buôn của người chơi. Không những vậy, đám người này còn vòi vĩnh một khoảng “lót tay” rất lớn, nếu người chơi không cung cấp đủ thì ngay lập tức sẽ có chiến tranh xảy ra mà phần thiệt thòi hơn luôn thuộc về bạn. Nói đi cũng phải nói lại, không phải tất cả đều quay lưng lại với bạn, ít nhất là còn có lãnh chúa Richard(người anh họ của Đức vua trong phần chơi chiến dịch) và hoàng đế Thổ Nhĩ Kỳ Grand Vizier Al Zahir. Hai nhân vật này lúc nào cũng sẵn sàng mua hàng hóa từ người chơi và giao cho người chơi quest với nhiều phần thưởng quý giá. Nhưng dù sao thì mức độ khó cao nhất vẫn là một thử thách mang tính đánh đố mà nhà phát triển đặt ra cho game thủ.
 

Phần chơi Scenarios thực tế là phần chơi Continuous được chỉnh sẵn với 6 kiểu chơi. Nếu muốn người chơi có thể tự chỉnh y hệt khi đang chơi ở mục Continuous còn không thì đã có nhà phát triển chỉnh hộ.

Lối chơi đồ sộ

Là một game chiến thuật xây dựng thành phố nên tính mở của trò chơi rất lớn. Game có tới gần 60 loại tài nguyên với hơn 100 công trình (không kể unlock), nhiều quest và item hỗ trợ không khác gì một game nhập vai. Đó là còn chưa kể đến các thế lực trung lập như Richard, Al Zahir và cướp biển Hassan, các thế lực ẩn, hệ thống điểm Honour, hệ thống trao đổi buôn bán bằng tàu chở hàng. Nhưng đặc biệt nhất vẫn là hệ thống điểm Prestige đóng vai trò cầu nối giữa văn hóa phương Tây với văn hóa phương Đông.
 

Với một fan lâu năm của thể loại chiến thuật này thì có lẽ số lượng tài nguyên và công trình của Anno 1404 chỉ tạm gọi là “nhiều” chứ chưa tới mức “đồ sộ” bởi lẽ những game cùng thể loại khác như The Settlers Rise of an Empire hay Grand Ages Rome cũng nhiều không kém. Các công trình trong Anno 1404 cũng tuân theo một quy tắc không thành văn của bất cứ game nào cùng thể loại này là vòng tròn ảnh hưởng.Chỉ khi một công trình nằm trong phạm vi ảnh hưởng của công trình khác thì mới coi là xây đúng quy tắc. Chẳng hạn các nhà dân bắt buộc phải nằm trong phạm vi của chợ và buộc phải có đường xá thông thương, các nhà sản xuất công, nông, lâm, ngư đều phải nằm trong phạm vi của kho chứa hàng, các khu khai thác gỗ đều có một phạm vi hoạt động riêng không thể xây liền kề để triệt phá rừng được. Các loại tài nguyên tuy nhiều nhưng cũng không đến nỗi khiến người chơi choáng váng vì với mỗi một hòn đảo đều có biểu tượng đặc trưng cho các loại tài nguyên hay nói một cách ngắn gọn là trồng gì, ở đâu, khai thác gì đều được bày sẵn ở giao diện phía trên của trò chơi. Nếu không biết nguyên liệu thô này để làm gì người chơi có thể xem chú thích phía dưới mỗi công trình. Chẳng hạn nhà máy chế biến dụng cụ sẽ cần than đá và sắt trong khi đó muốn chế tạo sắt thì người chơi phải khai thác quặng sắt. Điểm duy nhất mà người viết không hài lòng ở khía cạnh này là nhà phát triển đã đơn giản hóa cách giải quyết vấn đề hết tài nguyên đó là dùng… tiền(đơn vị tiền tệ trong game là vàng). Vâng chỉ một cú click chuột là mỏ sắt, mỏ đá hay bất cứ loại mỏ nào cũng sẽ đầy ngay lập tức, đây là điểm phi logic khó chấp nhận nhất đối với một game chiến thuật.
 

Anno 1404 có nhiều tài nguyên và công trình nhưng không phải tất cả đều bắt nguồn từ một nền văn hóa. Nói chính xác hơn thì sẽ có tài nguyên và công trình thuộc về văn hóa phương Tây, còn số khác là thuộc về văn hóa phương Đông. Nhà phát triển đã quy định trên mini-map là nửa trên (phía Bắc) được coi là vùng văn hóa phương Tây còn nửa dưới (phía Nam) là vùng văn hóa phương Đông. Phía Bắc gồm toàn những hòn đảo xanh tươi, tài nguyên đa dạng, cây trồng phong phú, thứ hạng người dân được chia làm 4 cấp độ với yêu cầu càng ngày càng cao về cuộc sống như phòng cháy, chữa cháy, phòng chống tội phạm, giải trí… Ngay ở cấp độ thứ hai thì dân chúng phía Bắc đã đòi hỏi nguồn tài nguyên gia vị vốn chỉ có ở phía Nam. Và đây chính là sợi dây liên kết vô hình giữa phương Tây và phương Đông. Phía Nam là vùng sa mạc nóng bỏng, ít tài nguyên nhưng đều thuộc dạng quý hiếm như ngọc trai, vàng, cà phê. Dân cư chỉ chia làm 2 cấp độ rất dễ phát triển nhưng không đông như phía Bắc. Đặc biệt phía Nam sẽ cung cấp nguồn tài nguyên vô cùng quan trọng là gia vị (Spices) và thuốc nhuộm (Indigo). Khi bắt đầu trò chơi, các công trình phía Nam đều không thể xây được và người chơi phải unlock chúng thông qua nâng cao điểm hài lòng (Prestige) của Grand Vizier Al Zahir. Rất may người chơi có thể mua được các item cộng điểm Prestige từ Lord Richard với một lượng điểm danh dự (Honour) nhất định.Lord Richard và Al Zahir là hai thế lực trung lập luôn luôn xuất hiện ở bất kỳ màn chơi bình thường nào (trừ phần chơi Campaign) nên bạn không phải lo lắng về việc làm sao “lên đời” cho dân chúng.
 

Để có được điểm danh dự (Honour) người chơi có rất nhiều cách khác nhau. Đơn giản nhất là phát triển thành phố lên một mức nhất định thì Lord Richard sẽ tự động cộng điểm cho bạn. Còn cách làm thường xuyên đó là hoàn thành quest do máy giao cho. Đôi khi đó là những quest rất đơn giản như nhặt lại các thùng hàng trên biển, cung cấp một loại tài nguyên nào đó nhưng cũng có lúc rất oái oăm như tìm gián điệp, bắt tội phạm trong thành phố. Thử tưởng tượng giữa một biển người và nhà cửa san sát nhau thì tìm người khác gì mò kim đáy bể, đây là quest người viết ghét làm nhất vì nó… rất hại mắt. Dạng quest nữa là bảo vệ tàu chở hàng hoặc tấn công tàu chở hàng, đây cũng là dạng quest khá dễ làm vì ngay từ lúc bắt đầu mỗi màn chơi thì người chơi đã được cung cấp một chiếc tàu chiến cỡ nhỏ.
 

Khi có được điểm danh dự thì người chơi có thể sử dụng vào rất nhiều việc khác nhau không riêng gì việc lấy lòng Al Zahir. Chẳng hạn người chơi có thể mua item, mở khóa tính năng đặc biệt trong bảng Attainment. Item trong Anno 1404 có thể được chia làm 2 loại là dùng cho thành phố (cất trong ô đặc biệt ở kho chứa hàng) và dùng cho tàu bè (cất ở ô đặc biệt). Loại item dùng cho thành phố gồm item tăng sản lượng, item thêm cây trồng… Loại item dùng cho tàu bè gồm item tự sửa chữa, item tăng tốc… Nếu dư thừa điểm danh dự, người chơi có thể dùng để mở khóa bảng Attainment. Thực chất đây là bảng tổng hợp bao gồm mở khóa item mới, hàng hóa mới, mở khóa các điểm thưởng. Ngoại trừ những thứ bắt buộc phải mở khóa như item, hàng hóa thì người chơi nên cân nhắc trước những thứ còn lại vì chúng khá tốn điểm danh dự trong khi giá trị cộng được chẳng là bao. Liệu bạn có chịu tốn hàng nghìn điểm danh dự quý giá chỉ để đổi lấy 20% HP cho công trình hay 15% damage cho quân đội hay không? Nên nhớ Anno 1404 không phải là game nhập vai!

Một điều đặc biệt mà người chơi rất thích ở Anno 1404 là sự bố trí các thế lực ẩn nằm rải rác khắp các hòn đảo mà người viết hay gọi vui là các cao nhân ở ẩn. Có 9 cao nhân ở ẩn nằm rải rác khắp bản đồ và người chơi chỉ cần nối liền đường xá là có thể kết nối với họ.Đáp ứng yêu cầu của những người này bạn sẽ được những phần thưởng đặc biệt.Đó có thể là tướng cướp với khả năng cung cấp quân đội với giá rẻ hay nhà khoa học khả kính chuyên chế tạo item… Hãy nhớ tận dụng hết khả năng của họ vì dù sao AI của máy cũng không đủ sức làm việc đó.
 

Với một game thiên về biển đảo như Anno 1404 thì đóng góp không nhỏ cho thành công của trò chơi là hệ thống tàu bè. Mọi công việc như mua bán, chuyển hàng hóa, mua item, nhận quest, trả quest… đều được thực hiện thông qua sử dụng tàu thuyền. Có thể nói không ngoa rằng không có tàu coi như bạn đã bị tách biệt khỏi thế giới bên ngoài bởi nguồn tiền thu được từ thuế luôn phập phồng bất ổn định trong khi nguồn thu chính lại nằm ở giao thương trên biển. Tất nhiên nhà phát triển sẽ không để người chơi phải bù đầu trong một mớ công việc lẫn lộn bởi người chơi có thể sử dụng tính năng Routing để thuyền tự động di chuyển nhập hàng và xuất hàng từ địa điểm tới địa điểm bất kỳ. Mặc dù vậy tính năng “auto” này vẫn còn tồn tại một số lỗi mà đau đầu nhất vẫn là thuyền không chịu nhập và xuất hàng khi lộ trình đi hơi ngoằn ngoèo. Thậm chí nếu ngoằn ngoèo quá thì thuyền không ngần ngại… đi xuyên núi! Có lẽ tính năng “auto” này sẽ còn cần cải tiến dài dài.

Hình - âm khá

Đồ họa chưa bao giờ được coi là thế mạnh của thể loại chiến thuật xây dựng thành phố vì thể loại này luôn thể hiện những khung cảnh rộng lớn, bao la, hình ảnh càng chi tiết sẽ đẩy cấu hình lên cao ngất ngưỡng. Đối với một game như Anno 1404 điều này cũng chẳng sai. Nhà cửa trong game không có sự khác biệt lớn trừ phi so sánh công trình kiến trúc giữa phương Tây với phương Đông. Mức độ chi tiết cũng vừa phải nếu chỉ nhìn vào từng công trình riêng biệt, còn nếu đặt vào một khu vực rộng lớn với nhiều công trình san sát nhau thì thị giác đã đánh lừa cảm giác của chúng ta. Tương tự là trường hợp của đám dân chúng đi lại trên đường, giữa người này với người kia chỉ phân biệt được qua trang phục. Dù có rất nhiều biển nhưng nhà phát triển dường như đã quên hiện tượng sóng biển đập vào bở và bóng của mặt trời in xuống biển, ngoài ra game cũng không có khái niệm thời gian nên phong cảnh game dễ gây nhàm chán.

Phần nhạc nền của game không nhiều nhưng lại mang đến nhiều xúc cảm. Giai điệu của nó mang đến vẻ yên bình hòa cùng tiếng chim vỗ cánh, xen lẫn đó là tiếng người, tiếng dụng cụ va đập nhau trong lò luyện vũ khí, tiếng mèo, tiếng tu hú và tiếng chuông nhà thờ văng vẳng đâu đây. Đôi khi người viết lại cảm thấy có gì đó huyền bí trong phần nhạc nền giống như đang nghe câu chuyện Nghìn lẻ một đêm vậy!
 

Đáng để thử

Trước làn sóng đổ bộ mạnh mẽ của thể loại hành động tự do và sự phát triển vững chắc của thể loại bắn súng thì việc một nhà phát hành lớn như Ubisoft vẫn còn tâm đắc với thể loại bèo buột ít người chơi này là một tín hiệu đáng mừng. Vì vậy trừ phi bạn không phải fan ruột của thể loại này, còn nếu không Anno 1404 là một sản phẩm khó có thể bỏ qua trong năm 2009 này.

(*): Số liệu tính đến tháng 10 năm 2008 do Game Developer đưa ra dựa theo 6 tiêu chí là: doanh thu hàng năm, số lượng đầu game được phát hành, điểm trung bình của các bài review, chất lượng của nhà sản xuất, các chi phí được công khai hóa, lương và thưởng.

Ưu:
- Nhiều tài nguyên và công trình để khám phá
- Hệ thống điểm danh dự có nhiều sáng tạo

Khuyết:
- Một vài điều phi logic

Nhà sản xuất: Related Designs/Blue Byte Software
Nhà phát hành: Ubisoft
Ngày phát hành: 25/06/2009
Thể loại: Chiến thuật thời gian thực
Hệ máy: PC
ESRB: Teen
Cấu hình tối thiểu: Win 2000/XP(SP2)/Vista, Pentium IV 3.0Ghz hoặc cao hơn, RAM 1GB,VGA 128MB hỗ trợ Shader Model 2.0, HDD còn trống 6GB.
Cấu hình đề nghị: Win XP(SP3/64-bit)/Vista(SP1/64-bit), Intel Core 2 Duo E4600 2.4 Ghz hoặc AMD tương đương, RAM 2GB,VGA 512Mb hỗ trợ Shader Model 3.0,HDD còn trống 6GB, 1DVD.